Pháp thoại "An Cư và Trì Giới" tại hạ trường Long Phước Thọ

Hôm nay ngày 14/6/2019 tại chùa Long Phước Thọ, Long Thành, Đồng Nai, Thượng Tọa Thích Thiện Thảo đã cung thỉnh Hòa Thượng Giám Luật thượng Giác hạ Quang, Thường Trực môn phong quang lâm về trường hạ để sách tấn chư hành giả an cư.

Trong không khí trang nghiêm hòa hợp, sau khi tiếp chuyện Hòa Thượng pháp sư ở phương trượng, Đại Đức Tri sự hướng dẫn Ban nghi trượng cung thỉnh Trưởng Lão Pháp Sư đăng pháp tòa.

Trong thời pháp thoại, Hòa Thượng tuyên giảng về các pháp sự quan trọng trong mùa an cư, việc hòa chúng, các pháp nên và không nên thực hiện trong khi đang an cư...
Trong kinh Điển Tôn (xem Trường A Hàm 5 (Đại I, tr.32b) có ghi câu chuyện do Đức Phật kể lại.

Trong một tiền kiếp xa xưa, lúc Đức Thế Tôn còn hành Bồ tát đạo, bấy giờ Ngài làm một vị đại thần có tên là Điển Tôn, được mọi người kính trọng. Vị đại thần này nói rằng ngài đã từng thấy Phạm Thiên (giáo chủ của đạo Bà La Môn). Nhưng thực tế thì Điển Tôn chưa thấy Phạm Thiên. Điển Tôn tự suy nghĩ, theo truyền thuyết các bậc tôn túc kể lại, nếu ai tu tập Tứ Vô Lượng Tâm suốt 4 tháng trong mùa mưa sẽ được diện kiến với Phạm Thiên. Do vậy Điển Tôn xin phép vua nghỉ ngơi 4 tháng trong mùa mưa để tu Tứ Vô Lượng Tâm. Quả nhiên sau 4 tháng Điển Tôn được hội kiến với hình đồng Phạm Thiên và được Phạm Thiên đích thân giảng dạy đạo lý cho.

Qua câu chuyện trên đã cho chúng ta thấy việc An cư trong mùa mưa ngoài việc tránh giẫm đạp lên cây cỏ non, côn trùng, nó còn là một truyền thống, một tập tục đã có từ thời xa xưa, vì nó giúp cho tu sĩ tiến bộ về mặt tâm linh, chứng được thánh quả. Kinh Chính Pháp Niệm Xứ cho biết vào thời kỳ An cư trong mùa mưa, các tỳ kheo ngoại trừ các việc đi lại và tiểu tiện, các ngài thường xuyên ngồi kiết già tại một chỗ để tu tập Thiền định.

- Ngoài ra, sự an cư trong mùa mưa nó còn mang một ý nghĩa quan trọng khác, đó là sự biểu hiện tinh thần sống chung hoà hợp của tăng đoàn tại một trú xứ. Điều này thể hiện qua mẫu chuyện được ghi trong Tứ Phần Luật 37, Tự Tứ Kiền Độ (Đại 22, tr 637c) “Lúc bấy giờ Đức Phật trú tại Xá Vệ, trong vườn Cấp Cô Độc. Sau 3 tháng an cư mùa mưa, một số đông các tỳ kheo ở Câu Tát La đến hầu thăm Ngài. Đức Thế Tôn theo thông lệ hỏi thăm đời sống của họ như thế nào trong 3 tháng an cư. Họ trình bày với Ngài sinh hoạt thường ngày của họ. Theo đó, các tỳ kheo này qui ước với nhau trong suốt mùa an cư rằng không ai nói chuyện với ai bất cứ điều gì. Nếu có những việc cần thiết mà người này cần đến sự giúp đỡ của người khác thì chỉ được phép ra dấu chứ không được phép nói. Sinh hoạt này cũng thường xảy ra giữa các nhóm tỳ kheo mà được biết nhiều nhất là 3 nhóm tỳ kheo dòng họ Thích: Tôn Giả A-Na-Luật, Tôn giả Nan-Đề và Tôn giả Kim-Tỳ-La. Các tỳ kheo khi thì ở Bát-Na-Nạn-Xà, khi thì ở Sa-Kê-Đế và luôn được Phật khen ngợi. Nhưng trong trường hợp nhóm tỳ kheo ở Câu-Tát-La này, thay vì được Phật khen ngợi, đã bị Phật quở trách. Ngài nói các tỳ kheo này là những người ngu si, sống chung như vậy là khổ nhưng lại tưởng là an lạc, chẳng khác nào những kẻ thù cùng sống trong một xứ. Nhiệm vụ của các tỳ kheo là phải giáo giới lẫn nhau, chỉ điểm và sách tấn nhau, chứ không thể sống như những người câm với nhau”.

Qua đó chúng ta thấy cùng một cách sinh hoạt, có khi Đức Phật khen ngợi có khi Ngài khiển trách, mặc dù Ngài luôn ca ngợi đời sống trầm lặng và xa lánh những nơi ồn ào náo nhiệt. Tuy nhiên, không vì lẽ ấy mà các tỳ kheo sống cách biệt ngoài Tăng đoàn. Tăng đoàn thanh tịnh hoà hợp là mạng mạch Phật pháp, là linh hồn, là sức sống của chính pháp. Vì vậy, ngoài sự tu học Tam vô lậu học, tinh thần lục hoà cộng trụ phải được xây dựng, củng cố và phát huy trong 3 tháng an cư.

Tuy Đức Thế Tôn đã là bậc Chính Đẳng Chính Giác, nhưng hằng ngày Ngài vẫn thiền định và vẫn an cư 3 tháng mùa mưa như chúng Tăng. Kinh Du Hành trong trường A Hàm 2, Phật Bản Hạnh tập kinh 39, đã ghi lại các sự tích về Đức Phật và các đệ tử an cư tu hành, và Tăng-già-la-sát Sở tập kinh, hạ, đã liệt kê các địa danh mà Đức Phật an cư kiết hạ trong khoảng thời gian 45 năm.

Đọc các truyện ký của Phật giáo chúng ta thấy vào thời Đức Phật các Phật tử tại gia, hoặc cá nhân, hoặc tập hợp những người thân trong quyến thuộc, những người cùng thôn xóm, hợp nhau cung thỉnh chư tỳ kheo về trú xứ của mình an cư kiết hạ, để cúng dường tu tạo phước điền, để được thân cận thiện tri thức học hỏi chính pháp và tu theo. Chư Tăng nhờ ở yên một chỗ thúc liễm thân tâm, trau giồi Giới-đinh-tuệ nên sau 3 tháng an cư nhiều vị chứng đắc thánh quả từ sơ quả Tu Đà Hoàn đến quả vị A-La-Hán, và cư sĩ tại gia cũng có người chứng đến từng quả A-Na-Hàm.

Một Phật tử tại gia, có niềm tin thuần tịnh trong sáng đối với Phật, Pháp, Tăng và Thánh giới luôn luôn được ghi nhận với 4 đức tính: 

- Thân cận thiện sĩ, 
- Học hỏi Chánh pháp, 
- Suy nghĩ sâu sắc những điều mới học hỏi, và 
- Hành trì những điều đã được chiêm nghiệm. 

Trong 4 đức tính ấy, đức tính thứ nhất, thân cận thiện sĩ , tức gần gũi các bậc thiện tri thức, những bậc đạo cao đức trọng. Mỗi năm, vào mùa mưa, khi các tỳ kheo tạm thời dừng chân tại một trú xứ, thì đây là thời gian mà những người tại gia có điều kiện thích hợp nhất để thường xuyên gần gũi các bậc thiện sĩ học hỏi chánh pháp. Do thế, họ có thể phát huy các đức tính đặc trưng của một Phật tử tại gia có niềm tin thuần tịnh đối với Chánh pháp.

Trong thời gian đức Thế Tôn còn tại thế, các Phật tử tại gia hoặc tự lực cá nhân nếu có đủ điều kiện, hoặc những người thân thuộc nhau hoặc những người cùng sống trong một làng, một thành phố, hợp tác nhau thỉnh các tỳ kheo về tại trú xứ của mình an cư kiết hạ, và hỗ trợ các tỳ kheo các nhu cầu cần thiết để các Ngài có điều kiện thuận tiện cho sự tu tập suốt trong ba tháng mùa mưa. Các truyện ký của Phật giáo thuộc các nền văn học bảng sanh và bảng duyên thường ghi nhận có nhiều tỳ kheo đã chứng đắc quả A La Hán trong thời gian an cư này, nhờ sự hỗ trợ của các cư sĩ về các nhu cầu hằng ngày.

Một cộng đồng thanh tịnh và hòa hiệp, cùng học và cùng tu như sữa với nước vậy, quả là niềm tin và hy vọng cho con người sống giữa cảnh đời náo nhiệt, và nó chứng tỏ rằng Chánh pháp mà Ðức Thích Tôn đã giảng thuyết, nếu được thực hành một cách trọn vẹn, sẽ là cơ sở cho một thế giới an lành. Ðây là điều mà vua Ba Tư Nặc đã bày tỏ với đức Thế Tôn về niềm tin của mình đối với Chánh pháp được Thế Tôn giảng dạy và chúng đệ tử thực hành trọn vẹn. Chừng nào chư tỳ kheo còn nhiệt thành trong phận sự an cư 3 tháng thì bấy giờ chánh pháp vẫn còn là sức sống phong phú để loài người làm nơi quy ngưỡng và xây dựng một thế giới an lành.

Một số hình ảnh thuyết giảng tại trường hạ Long Phước Thọ:

Ban Biên Tập.