Pháp Ngữ của Ngài Ni Trưởng Thích Nữ thượng Huệ hạ Giác

KHAI THỊ

Chúng ta có những giờ phút rảnh rỗi để quán sát, xem xét kỹ lưỡng, để rõ là:

1. Đời người vô thường, sự sống chết cũng vô thường

Hoa nở tốt tươi buổi sáng để úa tàn vào lúc chiều.

Mặt trời mọc ở phương Đông để chỉ lặn ở phương Tây.

Cái chết không thể tránh, phải thấu hiểu nó đến với tất cả mọi người không trừ ai.

Chúng ta phải rõ biết, phải thấu hiểu, rồi để cho tâm bình thản đối phó với nó thì không có gì ưu tư phiền não, dĩ nhiên là như vậy.

Con người không ai mời mọc nó đến. Cho nên cũng không ai cho nó đi. Sự đến thế nào nó ra đi cũng thế ấy… Tại sao ta khóc? Khóc có ích gì? Muôn loài vạn vật cũng thế thôi…

2. Hãy giữ tâm bình thản như đất để thắng tất cả những trở lực khó khăn chướng ngại có thể xảy ra, thì mới mong vượt khỏi đến bến bờ kia an vui tịch tịnh Cũng như trên đất ta có thể vứt bất luận vật gì, dù chua, dù ngọt, dù sạch, dù dơ, đất vẫn thản nhiên một mực trơ trơ không giận cũng không thương. Vậy chúng ta cũng như thế ấy, trong hạnh phúc, trong phiền não, lúc thăng trầm ta phải giữ tâm như đất. Đức Phật dạy như vầy:

“Trước những cảnh thăng trầm của thế gian, tâm của vị A La Hán không bao giờ dao động.

Giữa những cảnh được và thua, danh thơm và tiếng xấu, ca tụng và khiển trách, hạnh phúc và đau khổ, chúng ta hãy giữ tâm bình thản”.

3. Thực hành đức tánh cao thượng

Ta phải dũng cảm chịu đựng những lỗ lã, thua thiệt, ta phải đương đầu với nó và phải chịu thực thi như câu: “Họa vô đơn chí,” nghĩa là nó đến một cách đột ngột từng đoàn, từng đám đông chớ không đơn độc. Ta phải điềm tĩnh đối phó với tâm xả hoàn toàn, và phải nghĩ rằng đây là cơ hội vàng ngọc để thực hành đức tánh cao thượng của chúng ta vậy.

4. Hãy tuyệt hẳn vọng niệm để pháp thân hiển hiện

Chúng ta không cần phải chạy theo danh thơm tiếng tốt. Nếu chúng ta xứng đáng nó sẽ đến mà không cần tìm. Khi hoa đượm mật đầy đủ, ong bướm sẽ đến. Hoa không cần mời ong hay mời bướm. Vì gieo nhân thì hái quả, gieo nhân lành thì quả tốt, mà gieo nhân xấu thì quả ác phải cam chịu. Phải nhớ câu:

Danh mà chi, lợi mà chi

Bả công danh bọt nước có ra gì

Mùi phú quý như vầng mây tan hợp.

Chúng ta cảm nghe tự nhiên vui sướng, vô cùng hạnh phúc khi thanh danh chúng ta bay xa bay rộng. Tuy nhiên chúng ta phải nhận định rằng, tiếng tốt, danh vọng, vinh quang chỉ đi theo với ta đến mồ là cùng rồi nó tan biến ra mây khói.

Ôi! Chỉ là những ngôn từ mặc dù là kim ngôn, mỹ từ làm êm dịu tai chúng ta!

5. Nghe lỗi, thấy lỗi nên mừng

Mừng khi bị hiểu lầm, hay bị người ta vô tình hay cố ý, truyền rao một cách bất công, ta nên sáng suốt suy nghĩ, hay nói một cách khác như ngài Epictectus đã khuyên như vầy: “May quá, người ta không quen mình nhiều, chỉ biết mình sơ sài, chỉ nói mình bấy nhiêu. Nếu người ta biết mình hơn, chắc mình còn bị chỉ trích nhiều hơn nữa,” và phải có thái độ:

- Để thấy lỗi lầm của người khác, ta phải làm người mù (có mắt như mù).

- Để nghe lỗi lầm của người khác, ta phải làm người điếc (có tai như điếc).

- Để nói xấu người khác, ta phải làm như người câm (có miệng như câm).

Thế gian đầy chông gai đá nhọn.

Ta không thể dẹp sạch gai và đá, nhưng nếu phải đi trên đó, bất kể những trở ngại thì thay vì dời gai dời đá, chuyện mà ta không thể làm, thì tốt hơn ta mang một đôi giày và thận trọng đi từng bước, chúng ta sẽ được an toàn.

6. Giáo pháp dạy chúng ta

Hãy như sư tử không run sợ trước tiếng động (hạnh không sợ sệt).

Hãy như luồng gió không dính mắc vào màn lưới.

Hãy như hoa sen từ bùn nhơ nước đục, không bị bùn nhơ làm ô nhiễm.

Hãy vững bước một mình như con tê giác.

Là chúa sơn lâm, sư tử không sợ hay run rẩy, hay giựt mình khi nghe tiếng gầm thét của các loài thú khác.

Mặc cho chó sủa, đoàn lữ hành cứ tiến bước.