Mười tội nặng khi nói dối
Trên đường tiến tu tích thiện nên các hàng Phật tử cũng phải giữ cho miệng được trong sạch, dứt bốn lỗi ác khẩu. Trong kinh Hoa Nghiêm Đức Phật dạy các đệ tử: “Các ngươi nên bỏ những lời nói vô nghĩa, thường phải tự giữ gìn lời nói, nói phải biết thời, nói phải thuận pháp. Những lời nói ngoài những lợi ích cho người dù là nói chơi cũng không nên nói”. Các Phật tử tu hành nói ra cần phải cẩn ngôn, cẩn hạnh là vậy. Trước khi nói phải đánh lưỡi bảy lần, người xưa đã dạy, nói ích nước, lợi dân, nói người nhờ người nương, nói người được vui hết khổ, nói người hòa hợp yêu thương, nói lời dịu dàng ân hậu, nói hiếu đạo, nhân nghĩa, nói lời pháp lành người nghe được học hỏi tu tập giải thoát an vui nên nói.
Lời cam lộ hay chất đề hồ bổ ích lắm thay!
Thế nào là nói dối?
Có khi vì tự ngã, tự ái về quyền lợi hay danh dự của mình bị va chạm khiến mình nói lời có tính cách đảo ngược sự thật để được phần thắng về mình, hoặc lời nói đặt điều, đặt chuyện vu oan giá họa cho người. Đó là lời nói dối, là do tham lam, ác ý, ác tâm muốn nhục mạ người nên mình nói dối.
Phật tử chúng ta rất yêu chuộng sự thật, thích các hạnh lành, giàu lòng bi mẫn, không có tâm tham ác, mưu đồ, nên chúng ta không nói dối, vì nói dối như thế rất tổn hại đến nhân phẩm của mình. Sự thật là sự thật, sớm muộn gì cũng là sự thật, chúng ta không thể nào bưng bít, che giấu được, nếu là tốt hoặc xấu, lành dữ, v.v. Lỡ khi nói dối, lời nói thốt ra như bát nước đổ rồi làm sao múc lại đầy. Giá trị danh dự nhân phẩm con người bị mất chúng ta đâu có thể lấy tài sản để mua lại được. Để bảo vệ giá trị nhân phẩm mình, cũng không nên làm đau khổ cho người khác. Phật tử chúng ta phát nguyện đoạn lìa lời dối giả, không tán thành lời nói dối. Đã là Phật tử không được nói đùa nghịch, chơi giỡn, dầu rằng không phạm trong giới nói dối, huống chi nói dối để hại người, giết người tổn thương người sao đành. Tuy nhiên, đôi khi bất đắc dĩ phải nói dối vì lòng từ bi cứu giúp người và vật mà thôi. Đã không nói dối, người từ bi phải nói lời chân thật, có tín nhiệm, có đức độ để khuyên nhủ người đời nên học nói lời chân thật, vừa làm lợi ích cho gia đình, cho xã hội và tương lai con cháu sau này. Cuộc đời đã điên đảo lắm rồi! Tráo chác đổi thay quá nhiều phiền muộn, chúng ta là Phật tử đừng làm thêm cho điên đảo, tráo chác phiền muộn, mà chúng ta cần có bổn phận phải làm sáng tỏ, làm tốt sự thật, để hun đúc điểm tô cho con người, cho quê hương thêm tốt, thêm rạng rỡ sự thật của nó. Cái nào đúng sự thật là tốt đẹp, là hữu ích lợi lạc cho con người như là tình thương yêu nhơn loại, yêu nước, yêu đồng bào, hiếu đạo cha mẹ, lễ nghĩa đối đãi với nhau, đó là đường hướng chơn chánh thể hiện sự tốt đẹp là sự thật. Trái lại không những thương yêu, giả dối đảo ngược những hành động, những lời nói điêu ngoa làm đau khổ, mất niềm tin chúng ta quyết tâm không học, không hành, không nói.
Vì những lợi ích như thế nên người Phật tử cương quyết phải nói lời chơn thật, để giáo hóa con người cùng nói lời chơn thật, làm sự thật để đóng góp hoàn thiện xây dựng xã hội mới được tốt đẹp sự thật.
Kinh A Hàm Chánh Hạnh có dạy như sau: “Chẳng đặng nói dối làm bằng chứng cho người khiến họ phạm pháp, chẳng đặng truyền nói lời dữ khiến họ cùng nhau cãi cọ tranh giành, chẳng đặng nói lời làm hại ý người; đừng chẳng nghe mà nói nghe; chẳng thấy mà nói thấy”.
Hễ là đệ tử của Phật, chúng ta nên bỏ lời nói dối, thường nói lời chơn thật, hay nói lời chắc chắn, dù là trong mộng mơ cũng chẳng nên nói dối.
Trong Luận Trí Độ dạy rằng: Nói dối sẽ có mười tội nặng:
1. Hơi miệng bị hôi thối
2. Các vị thiện thần tránh xa, ác quỷ dễ làm hại
3. Dù có thiệt người cũng chẳng chịu tin
4. Kẻ trí dư luận, thường chẳng tham dự
5. Thường bị chê bai, tiếng tăm xấu xa, đồn khắp thiên hạ
6. Người chẳng kính trọng, khi có việc sai khiến họ chẳng vâng theo
7. Thường lắm lo buồn
8. Trồng nghiệp nhơn chê bai
9. Thân hư, mạng chết phải đọa địa ngục
10.Nếu được sanh làm người thường bị chê bai.
Kinh Chánh Niệm Pháp Xứ, Đức Thế Tôn dạy: “Bỏ vọng ngữ được người đời hoặc thấy, hoặc nghe thảy đều tin kính, dù phải nghèo cùng, không của cải cũng được tất cả người đời cúng dường như vua. Trong tất cả loài người:
* Người thật ngữ là ánh sáng rực rỡ, giống như ánh sáng từ mặt trăng rực rỡ hơn các vì sao.
* Trong các thứ ngọc, ngọc thật ngữ là quý hơn hết.
* Trong tất cả thuyền để độ qua dòng sanh tử, chiếc thuyền thật ngữ là hơn hết.
* Những kẻ giỏi dẫn đường đi trong ác đạo, kẻ dẫn đường thật ngữ là giỏi hơn hết.
* Tất cả vật thọ dụng, vật thiệt ngữ là hơn hết.
* Hết thảy các món thuốc trị bệnh, món thuốc thiệt ngữ là hay hơn hết.
* Trong tất cả các thế lực mạnh mẽ, thế lực thiệt ngữ là mạnh hơn hết.
* Trong các nơi nương về, nương thiệt ngữ là hơn hết.
* Trong tất cả các bạn tri thức, bạn thiệt ngữ là hơn hết.
Nếu mọi người biết thu lấy của thiệt ngữ thì trong thế gian không ai đọa vào cảnh nghèo nàn và tàn ác, được sánh ngang với các bậc Trời.
Thiệt ngữ hạnh lành quý báu thay! Chư Phật tử cố gắng hành theo thiệt ngữ này. Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, Đức Thế Tôn dạy Long Vương xa lìa nghiệp vọng thì được tám pháp trời khen ngợi như sau:
1. Miệng thường thanh tịnh thơm mùi hoa Ưu bát
2. Được đời tín phục
3. Mở lời thành chứng nhơn thiên kính ái
4. Thường đem lời êm dịu an ủi chúng sanh
5. Được ý vui thù thắng, ba nghiệp sanh tịnh
6. Nói không sai lầm, lòng thường hoan hỉ
7. Mở lời tôn trọng, nhơn thiên vâng làm
8. Trí huệ thù thắng không ai chê bai.
Đó là tám công đức về hạnh xa lìa nói dối.
Nếu Phật tử chúng ta tu tập không nói dối và luôn nói lời thành thật rồi đem hồi hướng về đạo vô thượng chánh đẳng chánh giác, sau khi thành Phật chúng ta cũng sẽ được chơn thật ngữ của Đức Như Lai Thế tôn không khác.