Lễ trao bằng Giáo Sư Danh dự và Tiến sĩ danh dự cho TT Thích Thiện Diệu
Việc phong tặng danh hiệu tiến sĩ danh dự nhằm mục đích tôn vinh, ghi nhận công lao của các nhà hoạt động chính trị, xã hội có uy tín quốc tế, của các nhà giáo, nhà khoa học là người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài đóng góp cho sự nghiệp giáo dục và khoa học của Việt Nam; tăng cường tình hữu nghị và sự hợp tác giữa Việt Nam với các nước.
Theo ông Tuấn, hầu như tất cả các trường đại học ở các nước Tây phương đều có những kế hoạch để biểu dương tên tuổi và danh tiếng của trường mình đến với thế giới bên ngoài. Để đạt được mục tiêu này, các trường đại học thường dùng chính sách cấp học vị và học hàm danh dự cho những nhân vật quan trọng trong cộng đồng. Những học vị và học hàm danh dự được trao tặng thường là những văn bằng và chức vụ cao nhất trong đại học: "Tiến sĩ" (Honorary Doctor) hay "Giáo sư" (Honorary Professor). Người được trao tặng không nhất thiết phải là cựu sinh viên hay cựu nhân viên của trường, cũng không cần phải có quá trình học vấn nào, mà có thể là một nhà hoạt động chính trị, nhà hoạt động xã hội, một nghệ sĩ, nhà báo, công chức có tiếng tăm. Ở Úc, cựu Thủ tướng Paul J. Keating, người có trình độ học vấn cấp phổ thông trung học, sau khi rời chính trường, được trường ĐH New South Wales trao tặng học hàm "Honorary Professor", để ghi nhận đóng góp của ông trong nỗ lực đem tên tuổi nước Úc vào thị trường Á châu.
Những học vị và học hàm danh dự, vì thế, có tính ngoại giao, "hữu nghị", hơn là những chứng chỉ khoa bảng. Do đó, trong thực tế, phần đông những người Tây phương được trao học vị và học hàm danh dự ít khi nào dùng nó như là một thành tích hoạt động khoa bảng hay trình độ học vấn.
Trong bài viết “Chức danh giáo sư và hệ thống khoa bảng”, ông Nguyễn Văn Tuấn cho biết thêm trong trào lưu tương tác giữa đại học, chính phủ và kĩ nghệ, cần phải có qui chế về chức danh cho những người không làm việc trong các đại học. Ở các nước phương Tây, một số chuyên gia tuy không nằm trong biên chế của đại học, nhưng do có những đóng góp cho đại học qua giảng dạy và nghiên cứu cũng có thể được phong chức danh giáo sư, nhưng tiêu chuẩn rất khác với các giáo sư của đại học.
Trong đó, Giáo sư thỉnh giảng (Visiting Professor) là một chức danh khá phổ biến trong các đại học và viện nghiên cứu phương Tây. Đây là một loại chức danh được phong tặng cho các nhà khoa học ngoài đại học để họ đến giảng hay nghiên cứu tại đại học trong một thời gian ngắn (thường từ 3 tháng đến 1 năm). Đây cũng là một hình thức mà các đại học ở các nước đang phát triển "bóc lột" tri thức từ các chuyên gia có tên tuổi một cách khá hữu hiệu. Thông thường, trường đại học mời các nhà khoa học hay giáo sư nước ngoài có uy tín tốt về một chuyên ngành tiêu ra một thời gian ngắn tại đại học để trao đổi với các giáo sư và nghiên cứu sinh, và qua đó tăng cao khả năng nghiên cứu của trường. Giáo sư thỉnh giảng thường được đại học trả lương tượng trưng, nhưng đại học tài trợ các chi phí ăn ở và đi lại trong thời gian lưu lại tại đại học.
Tháng 06 năm 2016 vừa qua, tại Học viện Hành chính quốc gia TP. HCM, trường đại học Apollos, Hòa Kỳ cũng đã tổ chức trao bằng tốt nghiệp cho các sinh viên đang theo học diện từ xa của trường tại Việt Nam. Nhân dịp này, TS. Paul Eidson – Hiệu trưởng đại diện trường Apollos cũng đã trao bằng tiến sĩ danh dự cho HT. Thích Thiện Nhơn – Chủ tịch HĐTS GHPGVN, HT. Thích Thiện Pháp – Phó Chủ tịch Thường trực HĐTS kiêm Trưởng Ban Tăng sự Trung ương, HT. Thích Bảo Nghiêm – Phó Chủ tịch HĐTS, trưởng Ban Hoằng Pháp TƯ. Nhận bằng tiến sĩ danh dự của trường đại học Apollos trong dịp này cũng có TT. Thích Huệ Thông – Ủy viên Thư ký HĐTS, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương, TT. Thích Nhật Từ – Ủy viên Ban hoằng pháp, Phó viện trưởng Học viện PGVN tại TP. HCM.
Tiến sĩ và Giáo sư danh dự được trao tặng cho các chư Tôn đức năm nay nhằm ghi nhận những đóng góp của cá nhân những nhân vật quan trọng trong cộng đồng, đã có đóng góp tốt cho giảng dạy và nghiên cứu, cho sự nghiệp giáo dục cộng đồng nói chung và những đóng góp to lớn cho việc giáo dục, hoằng pháp trong Phật giáo Việt Nam và cộng đồng Phật giáo thế giới nói riêng.
